Een goed idee begint niet bij een aandeel, maar bij een probleem
“Albert, hoe kom je op ideeën om ergens in te investeren?” Het is de vraag die De Retail Traders het vaakst krijgen. Veel beleggers beginnen bij een naam: een aandeel uit het nieuws of een tip op een verjaardagsfeestje. Daarmee wordt een keuze emotioneel, terwijl de markt draait om vraag en aanbod.
In deze webinar laat Albert zien hoe hij een selectie opbouwt met de probleem-oplossing-concurrentie-methode. Hij begint bij de drie primaire levensbehoeften van de mens, benoemt een concreet probleem, zoekt wie het oplost en weegt hoeveel concurrentie daarop zit. Dat werkt hij uit aan de hand van het Nederlandse stroomnet, de luchtvaart, de zorg en het woningtekort, met Bloomberg en Morningstar als bronnen voor desk research. Het resultaat is geen aandeel, maar een sector of een mandje dat je verder kunt onderzoeken. Het cijferwerk per bedrijf valt buiten deze les.
- Begrijp waarom Albert een selectie laat beginnen bij een probleem en de drie basisbehoeften, niet bij een bedrijfsnaam
- Herken achter een groot probleem de deelproblemen, de supply chain en de concurrentie die bepalen of een oplossing ook rendement geeft
- Bepaal met de probleem-oplossing-concurrentie-methode en desk research welke sector of welk mandje je verder onderzoekt
key topics
- De probleem-oplossing-concurrentie-methode: van groot naar klein
- Drie primaire levensbehoeften: veiligheid, voedsel en voortplanting
- Van probleem naar sector: wie lost het op en hoeveel concurrentie is er
- Een groot probleem opdelen in deelproblemen en de supply chain erachter
- De concurrent als oplossing wanneer een grote speler niet kan leveren
- De risicoregel van Albert: hoe groter het probleem en hoe kleiner de kans op een oplossing, hoe meer risico
- Waarom een opgelost probleem niet altijd rendement geeft: regulering en concurrentie
- Desk research met Bloomberg, Morningstar en TradingView
VIDEO
2. SAMENVATTING
Wat je na deze les kunt
Een investeringsidee terugbrengen tot een probleem, een oplossing en de concurrentie eromheen. De drie primaire levensbehoeften gebruiken als startpunt om te zien waar vraag ontstaat. Een groot probleem opdelen in deelproblemen en de supply chain erachter benoemen. Met Bloomberg en Morningstar een sector of een mandje afbakenen dat je verder onderzoekt. Uitleggen waarom regulering, concurrentie en de valutakoers bepalen of een opgelost probleem ook rendement oplevert.
Kernbegrippen
Probleem-oplossing-concurrentie-methode — De werkwijze van Albert: benoem een probleem, zoek wie het oplost en bekijk hoeveel partijen daarom concurreren. Hij kort het af tot POC en noemt het zijn eigen manier, niet de heilige graal.
Primaire levensbehoeften — De drie basisbehoeften waar Albert elke selectie bij laat beginnen: veiligheid, voedsel en voortplanting. Uit die behoeften volgt de vraag naar producten, en dus de problemen die bedrijven proberen op te lossen.
Deelprobleem — Een klein, concreet onderdeel van een groot probleem. Een overbelast stroomnet valt uiteen in personeel, dikkere kabels, opengebroken straten en thuisbatterijen, en elk deelprobleem heeft volgens Albert zijn eigen ondernemingen.
Supply chain — De keten van grondstof tot eindproduct, bij het stroomnet van lithium en koper tot de kabel in de grond. Volgens Albert wint het bedrijf dat die keten als eerste op orde heeft de race.
Mandje — Een groep bedrijven of een ETF rond één probleem, bijvoorbeeld lithiumproductie, koperproductie en kabelnetwerken samen. Albert onderzoekt de bedrijven in zo’n mandje tegen elkaar; slechts enkele worden volgens hem de winnaar.
Macro en micro — Macro is het geopolitieke klimaat en het valutarisico rond een sector; micro zijn de cijfers per bedrijf. Deze les gaat over de stap van basisbehoefte naar sector; het microniveau valt buiten deze les.
Beginnen bij een probleem, niet bij een aandeel
De vraag die Albert het vaakst krijgt is hoe hij op ideeën komt om ergens in te investeren. Zijn antwoord: maak het klein. De markt is gebaseerd op vraag en aanbod, dus begint hij bij een probleemstelling. Daarna zoekt hij de oplossing en de partijen die om die oplossing concurreren. Zo komt hij van een groot thema naar een sector of bedrijfsgroep, en pas daarna naar de cijfers per bedrijf. Dat laatste noemt hij micro; macro is het geopolitieke klimaat en het valutarisico. Albert benadrukt dat dit zijn manier is en niet de heilige graal. Wie liever op gevoel handelt of op wat hij hoort, mag dat. Voor hem werkt de methode omdat ze een investering rationeel maakt in plaats van emotioneel.
Drie basisbehoeften en het eerste voorbeeld
Albert begint bij de primaire levensbehoeften van de mens, zoals hij ze geleerd heeft: veiligheid, voedsel en voortplanting. Veiligheid ontstaat door huizen, sociale veiligheid en defensie, maar ook door het politieke stelsel van een land: democratie, communisme of dictatuur. Wie daarover nadenkt, ziet welke spanningen er in de wereld zijn en hoeveel vraag er naar bepaalde producten is. Het eerste voorbeeld is simpel. Mensen moeten eten, dus de oplossing ligt bij voedselbedrijven zoals Ahold en Walmart. Maar dat zijn er heel veel, en daarmee kom je bij de concurrentie en de marktpositionering. Pas dan is de vraag of investeren in die sector interessant is, en gaat Albert een stap dieper naar de afzonderlijke bedrijven. De webinar blijft bij de eerste stap: van basisbehoefte naar sector.
Een probleem definiëren: het Nederlandse stroomnet
Een gevonden probleem definieert Albert eerst: is het makkelijk, moeilijk of bijna onmogelijk op te lossen? Zijn voorbeeld is het Nederlandse elektriciteitsnet. De salderingsregeling, de vergoeding voor teruggeleverde zonnestroom, verdwijnt, en huiseigenaren moeten mogelijk bijbetalen als ze terugleveren. De oorzaak is de overcapaciteit die zon en wind overdag opwekken, terwijl ’s nachts niets wordt opgewekt. Het net kan het aanbod niet aan en straks ook de vraag niet; volgens Albert heeft de overheid tien jaar geleden verzuimd te investeren. Op het moment van de webinar lag dat probleem er en vroeg het om een oplossing op korte termijn. Welke bedrijven kunnen dat? Beursgenoteerde, maar ook niet-genoteerde partijen die geld kregen van een fonds dat wel genoteerd is. Een netbeheerder zonder notering sluit investeren niet uit; het vraagt dieper onderzoek.
Deelproblemen, supply chain en een mandje
Wat is er nodig om het stroomnet robuuster te maken? Albert weet het niet en zoekt het op: personeel dat het netwerk aanlegt, dikkere kabels, straten die open moeten en thuisbatterijen. Zo valt een groot probleem uiteen in kleine deelproblemen, elk met eigen ondernemingen. Dan volgt de vraag of het kan. Volgens Albert waarschijnlijk niet op korte termijn: er is veel lithium en koper nodig, kabelbedrijven moeten het produceren, en grondstoffen uit China lopen tegen geopolitieke spanningen en het handelsconflict aan. De race gaat om wie de supply chain van grondstof tot kabel in de grond het eerst op orde heeft. Albert is geen infrastructuurexpert en wil zich daar niet mee bemoeien, maar denkt aan een mandje met lithiumproductie, koperproductie en kabelnetwerkbedrijven, als vertrekpunt voor verder onderzoek.
Desk research: Bloomberg, Morningstar en TradingView
Bloomberg gebruikt Albert als nieuwssite om te zien welke problemen leven, al wil hij Bloomberg niet aanprijzen; nieuws van social media vindt hij onbetrouwbaar. Op het moment van de webinar liep in de Verenigde Staten een government shutdown. Albert trekt de lijn door: huishoudens komen in geldnood, de retailomzet daalt, grote internetbedrijven zoals Amazon voelen dat en de economie krimpt. Zo leidt een probleem naar een gevolg, en soms naar een oplossing. Morningstar is voor hem de plek voor sectoren, instrumenten en ETF’s met tickers, bijvoorbeeld Basic Materials voor koper, battery technology funds en water funds. Een lithium- en battery-tech-ETF is een voorbeeld van zo’n mandje. Een premium abonnement heeft hij niet nodig. Wie dat overweldigend vindt, kan volgens hem met TradingView nog kleiner beginnen.
De concurrent als oplossing: luchtvaart
Albert zegt niet dat het stroomprobleem wordt opgelost; hij wijst op kansen. Zijn volgende voorbeeld draait de methode om: soms is de concurrent de oplossing. Boeing had in de jaren voor de webinar een aantal vliegtuigongelukken, waardoor het vertrouwen afnam en er minder orders kwamen. Tegelijk nam het vliegverkeer toe; Schiphol zat volgens CBS-cijfers die Albert aanhaalt boven het niveau van voor corona. Maatschappijen moeten hun vloot onderhouden en vernieuwen: dat is het probleem. Boeing kampte op dat moment met veiligheidsonderzoeken en vertraging van de 777. Wie kan wel leveren, zonder sancties en geopolitieke spanning? In de redenering van Albert is dat de concurrent Airbus, genoteerd in Frankrijk. Hij benadrukt dat hij Boeing niet slecht noemt; hij laat alleen zien hoe hij tot een keuze komt.
Wat nu leeft: AI en de risicoregel
Wie Albert vraagt waar hij investeert, krijgt als antwoord: kijk naar wat leeft, en op het moment van de webinar was dat AI. Het oosten heeft een maakeconomie, het westen een diensteneconomie met banken, accountancy, marketing en webdesign. Bedrijven willen groeien door kosten te besparen, en personeel is de grootste kostenpost. Volgens Albert verdwijnt niet al het personeel; het werk verandert, zoals bij de industriële revolutie en de dotcomperiode rond 2000. Daarom is de AI-hype zo groot. Worden die kansen niet volledig benut, dan blijken het achteraf geen goede investeringen. Daar hoort zijn risicoregel bij: hoe groter het probleem en hoe kleiner de kans dat het wordt opgelost, hoe meer risico je als investeerder neemt.
Vooruitkijken: vergrijzing en waarom de zorg niet rendeert
Albert denkt na over hoe de wereld er over vijf of tien jaar uitziet. Oorlog ziet hij als gevolg van een onopgelost probleem; het geboortecijfer ligt laag in oorlogstijd en in welvarende landen. Het probleem van straks is vergrijzing en zorg, en daar liggen kansen. Toch bleef de Amerikaanse healthcare-sector in het jaar voor de webinar achter bij de markt, terwijl de zorgkosten volgens de verkiezingsdebatten tegen 2048 verdrievoudigen. De reden is concurrentie en regulering: medicijnonderzoek is duur, en een octrooi beschermt een vinding meestal 20 jaar, waarna de markt opengaat. Zijn voorbeeld is Novo Nordisk, waarvan het octrooi op Ozempic volgens hem binnen afzienbare tijd afloopt. Een alternatief is arbeid: bedrijven die personeel aan de zorg leveren, zoals grote uitzenders, kunnen volgens Albert de komende jaren profiteren.
Woningtekort, vastgoed en financials
Niet elk opgelost probleem levert rendement op waar je het verwacht. Albert neemt het plan van Rob Jetten om tien steden te bouwen. Het probleem is het woningtekort, niet alleen in Nederland maar in West-Europa. Daarvoor is personeel nodig, dus uitzenders profiteren volgens Albert links- of rechtsom, al is de concurrentie groot en vraagt het onderzoek. Op Morningstar loopt hij de sectoren langs: basic materials, energie en financials, waar ING en ABN het op het moment van de webinar goed deden. Real Estate presteerde juist onder het gemiddelde. Dat mandje bevat ook commercieel vastgoed, en daar groeit de leegstand doordat de online handel floreert. Wie op het woningtekort wil inspelen, kijkt volgens Albert niet naar vastgoed, maar naar bouwbedrijven, bouwmaterialen, ijzer, grondstoffen en personeel: de ingrediënten van de oplossing.
Maak het klein: communicatie, defensie en energie
Communication services deed het op het moment van de webinar beter dan de markt. Albert koppelt dat aan de derde basisbehoefte: mensen willen gelukkig zijn, dus vraag naar telefonie, internet, streaming en social media. Ook de defensie-industrie floreerde. Zijn regel blijft: maak het klein en stap niet meteen in omdat je een leuk aandeel ziet. Zelf leest hij ’s ochtends en ’s avonds nieuws en volgt hij een trend tot er iets borrelt. Energie is nodig voor de hele economie, maar het is een geopolitieke markt die de OPEC-landen zwaar reguleren. Zomaar Shell kopen vindt hij te makkelijk: waarom dan niet Total, ExxonMobil of Aramco? Siemens en Caterpillar toont hij alleen als uitkomst van dezelfde redenering, met de kanttekening dat de markt rond all-time highs stond.
Praktijkvoorbeeld
Op Morningstar opent Albert de jaargrafiek van Airbus. Hij laat zien hoe de koers vanaf een bodem in april tot het moment van de webinar flink is gestegen. Boeing deed het volgens hem ook niet slecht, maar die grafiek staat in dollars en die van Airbus in euro’s. Van de plus 34 procent van Boeing gaat volgens Albert nog eens 17 procent af voor de euro-dollarkoers. Gemeten in de euro die je in je portemonnee hebt, deed Airbus het met 46 tegenover 17 procent twee tot tweeënhalf keer zo goed. Zijn punt is niet de koers, maar de redenering: probleem, oplossing, concurrent, en altijd corrigeren voor valuta.
Valkuilen
Beginnen bij een naam — Een tip van een verjaardagsfeestje zegt niets over het probleem dat het bedrijf oplost; zonder oplossing is er volgens Albert geen marktpositie.
Het probleem te groot houden — Een sector als Real Estate bevat ook commercieel vastgoed met leegstand; wie niet opdeelt, onderzoekt een ander probleem dan hij denkt.
Oplossing verwarren met rendement — De zorg laat zien dat regulering, dure onderzoeken en concurrentie het rendement van een opgelost probleem kunnen opeten.
De valutakoers vergeten — Een rendement in dollars is niet hetzelfde als in euro’s; Albert corrigeert de vergelijking tussen een Amerikaans en een Europees aandeel voor de euro-dollarkoers.
Selecteren op de grafiek van gisteren — Een aandeel dat al sterk steeg staat vaak op een all-time high; volgens Albert telt het verleden niet, alleen wie het probleem van morgen oplost.
Kernconclusie
Selecteren begint volgens Albert niet bij een aandeel, maar bij een probleem. Van de drie basisbehoeften naar een concreet probleem, van het probleem naar wie het oplost, en van de oplossing naar de concurrentie en de supply chain erachter. Zo wordt een groot thema een onderzoekbaar mandje, met regulering, concurrentie en valuta als toets of een oplossing ook rendement geeft.
Lees ook Fundamentele analyse als risicomanagement · Traden op aandelen, futures en forex: de basis · Wat is handelen? Beginnen met traden en beleggen
Dit materiaal is uitsluitend educatief bedoeld en vormt geen beleggingsadvies. Handelen in financiële instrumenten brengt risico op verlies met zich mee. Resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst.